UF

ХИМЕРЛІ ЖАНУАРЛАР

Химера – бұл клеткалар құрамында бір зиготада көп жасушалары болатын жануар.

Химерлерді алу үшін екі және оданда көп имплантациялау алдындағы ұрпақтар жасушаларын комбинациялау. Тәжірибелерді былай жүргізеді, бұнда партнерлердің генетикалық жынысы алдын ала анықталмайды, бұл жыныс хромосомалары мозаиктарының пайда болуына әкеледі /ХХ+ХХ,ХХ+ХУ/. Генетикалық мозаиктардың арасында фенотиптік еркектері көп болады себебі гонадтар зачаткасында 30% ХУ хромосоманың наборы болуы, осылардан тессикульді дамуын қамтамассыз етеді. Химерлер гонаттары диференциясы тестикуль джаму мүмкіншілігі мынадай жағдайда болады жасушалардағы ХХ, не ХУ набор хромосомалар бір-бірімен араласқанда ғана. Егерде химерлер ұрпағы гонаттар зачаткаларында ХУ,ХХ есебінде териториясы көбірек сақталған болса, ХХ клеткалы орын, осы аудандағы кистогеннез аналық жыныс безіне сәйкес жүреді де гермофтедиттер  пайда болуына мүмкіндік туады.

Кейде мынадай жағдайлар да кездеседі: гонатардың комбинациясынан тышқандардың оң жағында аналық, сол жағында аталық жыныс бездері дамыған. Осыған қарап гонадтар закладкасы дифференциясы сандық жағынан ХХ және ХУ  соматикалық жасушаларына әр бір жасушалар клондарының қаншалық ауданды алып жатқандығына да, не бұл клондық жасушалардың бірегей аралсуына да байланысты.

Бұл туралы химерлі жануарлар алудың амалдарын жасаған Mc Zazen A. және Ze Danatin N., 1984 еңбектерінде кеңінен келтірілген.

 

Химерлерді жасау тәсілдері.

Химерлерді жасау үшін екі тәсілді қолданады: агрегациялық – оның негізі екі моруланы, не бластуцистаны бір ұрпақ қылып біріктіру және инекциялық оның негізі бластоциста қуысына басқа эмбриондарды бластомерлерін енгізуге арналған.

 

Агрегациялық тәсіл

Бұл тәсілді іске асыру үшін әр түрлі генотиптегі эмбриондарды 8-12 бластомерлік стадиясында пайдаланады. Егер эмбриондарды өте ерте стадияларында төменгі адъгезиялық себебіне қолданса /бір функционерлік кешенге механикалық бірігуінен/ сол сияқты ұрпақтарды кеш стадияларында, in vitro жағдайында жатырға имплантациялау алдында өсіруге уақыт үнемдеу үшін қолданса, онда оң нәтижелер аз болады.

Эмбриондарды құрастырғаннан кейін оларды 1 мл /рН 7,4 37оС температурасында, осмолярлығы 285-290 миллиосмомоль/ М16  ВСА шаяды да пластик ыдыста майдың астында қалдырады. Содан соң мөлдір қабықты механикалық жолмен ферментатифтік әдіспен кетіреді. Пронозаны ферментативтік жолмен мөлдір қабығын сыдыруға қолданады /6.1 кесте/.

Мөлдір қабығын алған екі эмбрионды оларды өсіретіні М16 ВСА ортада ұстайды және 37оС температурада атмоферада 5% СО май астында инкубациялайды. Күні бойы екі эмбрионды /2-3 рет/ бір – біріне пипеткамен жақындатады, адгезия құбылысы жүруі үшін. Икубация ұзақтығы 24-48 сағат бойына жалғасады, агрегациялық процесс аяқталғанша күтеді, яғни бластоциста пайда болуы керек. Содан кейін химерлі эмбриондарды реципиен аналықтарға көшеттейді. Агрегацтиялық химерлі эмбриондарды екі эмбриондарды қосумен ғана емес, тіпті 3-4 эмбриондар адгезиясын жүргізуге болады. Бұдан химерлі эмбриондар массасы эмбрионалдық ретеушілік тетігіне байланысты қалыптыдан үлкен болмайды.

 Агрегациондық /А/ және  инъекциялық /Б/ тәсілмен химер /аллофен/ малдарын шығару.

Ұрпақ мөлдір қабығын химиялық жолмен /Тироде қышқыл ертіндімен, Nikolson C.S.,1975/және проназа ертіндісін кетіру схемасы /Mintz B., 1971/.

Жұмыс түрлері

1.

 

2.

 

 

 

3.

 

 

4.

Эмбриондар жылы /37оС/ тироде қышқылы ертіндісіне /4.3 кестеге қараңыз/, проназа ертіндісіне салады.

Ұрпақтар беткейлерінің өзгеруінің микроскоппен бақылап , пипеткамен сорып итеріп отыру керек. Пироде қышқылы ертіндісінде процес өте шапшаң жүреді, мөлдір қабығы серіліп  және жұқарады, ал проназа бұл процесс 3-6 минут бойы жүреді.

Қабығы жұқарады және ұрпақтар үсті лайланып көрінеді, оларды жылы М2 БСА апарады /4.6 кесте /. Эмбрион қабығының фрагменттерін  пипеткамен кетіреді.

Мөлдір қабығы /пельюцида зонасын/ кетіргеннен соң М 16 БСА тамшысымен шаяды. Ескерту: а) қабықты алу клеткалық беткейлердің компонентеріне және цитоскелетке әсерін тигізетіні белгілі,  сондықтан мөлдір қабықсыз қалғанда аздаған уақыт регенерацияға қою керек эмибриондар пелюцида зонасыз /ZP/ өте жабысқақ желімденіп ыдыстардың түбіне желімденіп қалады. Соған сәйкес әрбір молепуляцияланғавн эмрионмен жекелеп жұмыс жүргізеді М16 БСА тамшылары арқылы, адъгезияны болдырмайтын арнаулы Петри ыдысын пайдаланады. Эмбриондарды жоғары концентрациялы белоктық ерітінділерден өткізеді, сондықтан проназаның қалдықтарының әсерін блокадалайды, сосын бұл ортада рН көрсеткішін тұрақты түрде стибилизациялайды. Осының өзі максимальды түрде арттырады. 

 

Эмбриоинженерия

Эмбриоинженерия дегеніміз имплантация алдындағы ұрпақтардың генетикалық бағдарламасының өзгерісін оқып зерттейтін ғылым. Оның оқытатын, білдіретін ілімі генетикалық және жасушалық инженерия. Оның мақсаты, түп мақсатын білдіретінін схема түрінде төмендегіше келтіруге болады:

 

Эмбриоинженерия

 

 

Генетикалық инженерияның оқытатын ілімі, проблемасы гендік инженерия көмегімен жаңа тіршілік иесі дүниеге келуіне бағытты конструкциялаумен арнаулы берілген тұқым қуалаушылық белгілері мен және қасиеттермен жасалынады.

Гендік инженерия оқытатын проблемасы ДНК / гендердің / рекомбинанттық молекулаларын бөлу, концентациялаужәне клондау. Рекомбинантты ДНК –ды in vitro жасайды, олардың фрагменттерін құрастыру арқылы жүредідегенмен, табиғи жағдайда олардың өзгеруі қорғаулы болғандықтан, түр аралық барьерде өзгерулерге жол бермейді.

Микрохирургиялық монипуляция көмегімен ауылшаруашылық имплантациялау алдындағы эмбриондары бөлінгеннен соңғы дамуын, деференцировкаларын зерттеуге бағытталған, ол кездегі негізгі даму тетіктерін білуге арналған жұмыстар, оларды практикада пайдалануға эмбриондардың потенциалдық мүмкіншіліктерін және реттеушілік бағдарын нақты білуге қолдануға бағытталады.

 

Мәлімет сізге көмек берді ма

  Жарияланған-2023-11-30 16:31:04     Қаралды-146

БІЗДІҢ АТА-БАБАЛАРЫМЫЗ НЕМЕН ЖАЗҒАН?

...

Ертеде желім, күйе және су қоспасы қолданылған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАЛЫҚТАР НЕ ЖЕЙДІ?

...

Қоректену тәсілі бойынша балықтар шөпқоректілер (фитофагтар)...

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚҰМЫРСҚАЛАР ИІС СЕЗЕ МЕ?

...

Құмырсқалардың иіс сезімі иттер сияқты жақсы дамыған!

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМАНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚҚА 10 ПАЙДАСЫ

...

Алма қабығында антиоксидант кверцетиннің көп мөлшері бар

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЕЖЕЛГІ УАҚЫТТА ТІСТЕРІН ҚАЛАЙ ТАЗАЛАҒАН?

...

Ақ және сау тістерге арналған ұнтақ

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МАРСТА ӨМІР БАР МА?

...

Түнгі аспанда жұмбақ жыпылықтайтын қызыл түсті жұлдыз – Марс

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЕРТЕДЕ ӘЙЕЛ МАТЕМАТИКТЕР БОЛДЫ МА?

...

Гипатия (370-415) антикалық дәуірдің алғашқы атақты әйел ғалымы болып саналады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АДАМДАР ШАЙ ІШУДІ ҚАШАН БАСТАДЫ?

...

Жабайы шай бұталарын бүгінгі күнге дейін Қытай тауларында кездестіруге болады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАНДАЙ ӨСІМДІКТЕР ПАРАЗИТТЕР ДЕП АТАЛАДЫ?

...

Басқа өсімдіктің ұлпаларына жабысып, одан су мен қоректік заттарды бөліп алатын...

ТОЛЫҒЫРАҚ »