UF

ЛУБОК ДЕГЕН НЕ?

Категориясы: Өнер


Ерте-ертеде, темір жол да, автомобиль де жоқ кезде, Русьтің айдау қара жолдарында бір селодан екінші селоға ілбіп келе жатқан офенилер - тасушылар кездесетін. Оларды жұрт ағаштардың кепкен өзегінен жасалған қорапшаларға сап, әр алуан бұйымдар, лубоктан жасалған әдемі суреттер тасып жүретіндіктен корабейниктер («қорап көтергендер») деп те атайтын. Луб - ағаш өзегінің ішкі жағы.

Мұндай суреттер Россияда алғаш рет XVII ғасырда тарады. Беймәлім суретшілер оларды тақтайшаларға ойып, қағазға көшіріп, қолдан бояйтын. Осы бір әрі ойлы, әрі көңілді шығармалар шаруалар лашықтарының ең басты ажары болып табылатын.

Әуелі ондай туындылар библия аңыздарын, халық мысалдары мен жырларын бейнеледі. Кейін XVIII ғасырда халық тұрмысын, шаруалардың ауыр еңбегін көрсететін шығармалар туа бастады. Ара-тұра қаланың сылқым сері әйелдері мен еркектерін әжуалайтын әзіл суреттер де ұшырасатын. Ондайда бірер шумақ қалжың өлеңдер қоса жазылатын.

Кейбір лубоктар халық сүйіспеншілігіне бөленді. Мәселен, I Петр заманында туған «Тышқандардың мысықты жерлеуі» деген сурет ондаған жылдар бойы қолдан қолға өтіп келді.

1812 жылғы Отан соғысы тұсында орыс жауынгерлерінің ерлігін бейнелейтін лубоктар көптеп туды.

Лубоктар тез өтетін. Өйткені, ол кезде газет жоқтын; халық елде болып жатқан жаңалықтарды негізінен осы бір көңілді суреттер арқылы біліп отыратын.

  Жарияланған-2016-11-16 18:18:27     Қаралды-2648

Мәлімет сізге көмек берді ма

ШЕКЕР-ЛУКУМ

...

Бұл - тоқаш жасалатын қамырдан қиғаштап туралып, бетіне қант ұлпасы себіліп дайындалатын тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БІРЖАН - САРА АЙТЫСЫ

...

Біржан мен Сараның 1871 жылы қазіргі Талдықорган облысының Қапал - Ақсу өңірінде кездескендегі айтысы.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ИТЕЛГІ

...

Ителгі - дүние жүзінде кең тараған құс. Қазақстанда сілемді таулар мен ормансыз ашық далалардан басқа жердің бәрінде кездеседі. Әсіресе, Маңғыстау мен Үстіртте, Сарыарқаның жатаған таулы өңірлерінде мол ұшырасады. Ителгіні баптау, жалпы, қыран құсты қолға

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КӨРКЕМ СУРЕТТЕ КОЛОРИТ

...

Креслода кішкене бала отыр. Оның бірдеңеге қатты елегізгені байқалады. Әлденеден назарын аудармай, тесіле қарап қапты. Бұл Мика Морозовтың портреті. Салған - В.А.Серов.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРАТОРҒАЙ

...

Қараторғай - өте тамаша әнші құс. Әр жылы көктемде қанатты достарымыз - қара- торғайларды ұя жасап қарсы алу дәстүрге айналған. Қараторғай Қазақстанның көп жерлерінде кездеседі. Ол жыл құстарының қатарына жатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛАКӨЛ

...

Алакөл - Алматы және Шығыс Қазақстан облыстарының аралығында орналасқан үлкен көлдердің бірі. Ұзындығы - 104 км, ең терең жері - 54 м. Ертеректегі таулардың қайта көтерілуінен болған Тетис теңізінен бөлініп қалған су қоймасы. Алакөлдің бірнеше атауы бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »