UF

КҮНДІЗ КӨРІНЕТІН ЖҰЛДЫЗ ҚАЛАЙ АТАЛАДЫ?

Категориясы: Ғарыш


Бұл - аспандағы ең жарык жұлдыз, жарықтығы сондай, азанда - барлық жұлдыз өшкен кезде Таң шапағымен бірге жарқырап тұрады, ал ақшамда көк жузінде бар жұлдыздан озып, ең алдымен көрінеді. Бірақ бұл - жұлдыз емес. Бұл - Шолпан (ғылым тілінде Венера деп аталады), біздің күн жүйесіндегі екінші планета. Басқа планеталар сияқты, Шолпан да өздігінен жарық шығармайды, тек күн жарығын шағылдырады, сондықтан да ол күмістей жарқыраған шам сияқты болып көрінеді. Ақ сәулелі әсемдігіне орай Шолпанды таң жұлдызы деп те атайды.

Шолпан мен біздің Жердің ұқсас сипаттары көп. Екеуі де көрікті - бірі көгілжім, екіншісі - ақкүміс. Көлемдері де шамалас, екеуі де ауа желектеріне оранған. Әсіресе Шолпанның ауа қабыршағы тығыз әрі қалың. Адамдар ұзақ уақыт бойы бұл планетаның беті қандай екенін біле алмады. Ғалымдардың астрономиялық «жанары» - телескоптар Шолпанның қалың бұлт басқан аспанының астында не барын көре алмай-ақ қойды. Ақары астрономиялық «қол» - радиолокаторлар көмекке келді. Олардың көзге көрінбес радиосәулелері Шолпан атмосферасын тесіп өтіп, оның бетіне жетті.

Ғалымдар «таң сұлуының» Жермен салыстырғанда қозғалысы баяу әрі оралымсыз екенін білді. Жер өз осінен 118 рет айналғанда, Шолпан бір-ақ рет айналып үлгереді екен. Сондықтан да біздің Жердегі сағаттарымыз Шолпанда мүлде жарамсыз болып шықпақ: бізше 5 тәулік өткенде Шолпандағы өлшем бойынша бір сағат әрең өтер еді!

Сендер, бәлкім, ыстық плитаға су шашырағанда қалай болатынын көрген шығарсыңдар. Быжылдап қайнайды да, булана бастайды, ізінше түгел буланып ұшып кетеді. Шолпанның беті бұдан әлдеқайда ыстық, сондықтан ондағы барлық ылғал баяғыда-ақ буланып кеткен, планетаның бетінде тамшы су жоқ. Ягни, Шолпанда шалқып теңіз де, сарқыраған құлама, сылдыраған бұлақ та жоқ. Қаншама шақырым бойғы көз жетер аймақ тегіс ұсақ қиыршық тастар, үлкен қойтастар, опырылып қираған жартастар басқан өлі жазық. Мұнда терең құздар да, биік таулар да жоқ. Егер Шолпанда тұрсақ, Күннің көзін де көре алмас едік. Шолпанның атмосферасы өте «қою» әрі тығыз күн сәулесін жібермейді, сондықтан да планета үнемі алакөлеңке болып тұрады.

Сұрықсыз планета дерсіңдер. Тұра тұрыңдар. Шолпан сырға толы, жұмбаққа толы. Мәселен ол неге сонша баяу қозғалады? Біздің Жердің серігі сияқты серігі неге жоқ? Әлденендей болса да тіршіліктің жұқанасы бар ма езіңде? Міне, осы сияқты сауалдар толып жатыр. Ғалымдар Шолпанның сырын ашуға көп күш жұмсап отыр. Әлденеше рет автоматты барлаушылар ұшырылды, олар тіпті планетаның бетіне де қонды, ал телекамералар Шолпаннан тура хабарлар берді. Алайда ғалымдар Шолпанға өздері барып түсіп, бәрін өз көздерімен өргісі келеді.

 

  Жарияланған-2016-08-25 17:28:13     Қаралды-108

Мәлімет сізге көмек берді ма

Загрузка...

КҮЙМЕСГҮЛ

...

Күймесгүл - көпжылдық, өте улы өсімдік. Бұтақты сабағын қалың түк басқан. Гүлі күлгін қызғылт түсті. Жағымсыз иісі болғандықтан, мал да жемейді. Ұлпасынан қатты күйдіргіш зат бөлінеді. Жаңбырлы күндері гүлін бұтағымен жұлып алса, денеге тиген жерін күйдір

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АҚТАМБЕРДІ САРЫҰЛЫ

...

Ақтамберді Сарыұлы (1675-1768) - жырау, қолбасшы, дипломат. Ол Оңтүстік Қазақстан облысы Қаратау маңында дүниеге келген. 17 жасынан әскери жорықтарға қатысып, парасаттылығымен, батырлығымен көзге түседі. «Күмбір-күмбір кісінетіп», «Уа, қарт Бөгембай», «Ей

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СУТ ЖУРЕК АУРУЫНАН ҚОРҒАЙДЫ

...

Бала кезінде сүт өнімдерін үзбей қолданған адамдар жүрек талмасымен ауырмайды екен.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТІРІ «МҰРАЖАЙҒА» АЙНАЛҒАН АҒАШ

...

Бұл ағашты алғаш рет 1690 жылы байқап көңіл аударған Жапониядағы голландия елшісі дәрігер Е.Кемпфер болған. Е.Кемпфер байқап қана қоймай, 1712 жьшы толық сипаттап «гинкго» - деп атаған. «Гинкго" - жапон тілінде «күміс жеміс» - деген мағынаны білдіреді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

«АССОРТИ» РАХАТ-ЛУКУМЫ

...

Бұл - жеміс мармелады сияқты тағам. Бетіне қант ұлпасы себіледі. Формасы төрт бұрышты болады. Ылғалдылығы – 17-19 процент.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚЫЗЫЛ КІТАПҚА ТІРКЕЛГЕН ҚАЙЫҢ ТҮРЛЕРІ

...

Қазақстанның 1981 жылы жарық көрген Қызыл кітабына қайыңның 3 түрі - қызыл кайың, талас қайыңы және Ярмоленко қайыңы тіркелген. Бұл үшеуі де әрі сирек кездесетін, әрі шағын жерлерде ғана өсетін эндемик түрлерге жатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »