UF

ӘЛЕМДЕГІ ЕҢ ЖЫЛДАМ ҚҰСТАР

Категориясы: Табиғат


Құстар - жердің ең жылдам тіршілік иелері, өйткені жануарлар әлемінің құрлық немесе суда жүзетін құстарының бірде-бір өкілі олармен жылдамдығымен салыстыра алмайды. Ең жылдам қандай құс деген сұраққа тек олардың ұшу ерекшеліктеріне қарап бағалаған жағдайда ғана жауап беруге болады, өйткені кейбір құстар ең жоғары жылдамдыққа шүйілгіштік ұшу кезінде жетеді, ал басқа құстар әдеттегі көлденең ұшады.

Сүңгуірлердің ұшу патшасы – қыран құс сапсан, сұңқарлар тұқымдасының өкілі. Қыран құс сапсан ұшқан құсты аңдып, оның үстінен көтеріліп, қанаттарын қайырады, содан кейін жоғарыдан бас салады. Ол шенгелін бүктеп денеге қысып соққы береді. Нақты есептеулер бойынша, шайырды 25° бұрышпен құлатып, секундына 75 метр жылдамдықпен ұшады; түзу сызыққа жақын бұрышпен құлаған кезде жылдамдық секундына 100 метрге немесе 360 км/сағ-қа дейін артады. Қыран құс сапсан 440 км/сағ дейін жылдамдыққа ие екендігінің дәлелдері бар, бұл кейбір ұшақтардың жылдамдығымен салыстырылады. Қыран құс сапсан қазірдің өзінде бір жарым шақырым қашықтықтан аң аулай бастайды.

Сұңқарлар отбасы өкілдерінің ішінен бүркіт ең жүйрік. Шүйілгіп ұшқанда бұл құс 320 км/сағ жылдамдыққа дейін барады. 

Көлденең ұшу кезінде ең жылдам құс - ине құйрықты (тікенді құйрықты) шапшаң, 169 км/сағатқа дейін жылдамдыққа жетеді. Алайда, шапшанның жылдамдығы аң аулауына кедергі бола алмайды.


Жағалтай, сұңқарлар тұқымдасының өкілі, көлденең ұшу жылдамдығында шапшаңмен бәсекелесе алады. Жағалатайдың максималды жылдамдығы - 160 км / сағ.

Көлденең ұшу шеберлерінің арасында үшінші орынды фрегат алады, ол 153 км/сағ жылдамдыққа дейін жетеді.

 

  Жарияланған-2020-10-09 15:17:14     Қаралды-3521

Мәлімет сізге көмек берді ма

СПЕЛЕОЛОГИЯ ІЛІМІ ӘЛЕМГЕ НЕ БЕРЕДІ?

...

Ол - адамзаттың тарихи-әлеуметтік аядағы даму эволюциясын танып-білу үшін, рухани жеттігіуіміздің тегін тектеу үшін, сонсоң туған жер төсіндегі саналы тіршілік сабақтастығын бажайлау үшін қажет дер едік.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЕТ МҮШЕЛЕРІНІҢ НЕГІЗГІ ҚАЗАҚША АТАУЛАРЫ

...

Мал етін мүшелеуді біреу біліп, біреу біле бермейді. Сол жөнінде әңгіме болғанда этнограф С. Қасиманов былай деген еді:

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МҰНАЙ ЖӘНЕ ГАЗ ӨНДІРУ

...

Мұнай - Жер шарының шөгінді қабатында таралған жанғыш майлы сұйық зат. Түсі ашық қоңырдан қараға дейін өзгеретін мұнай жер бетінен 1,2-2,0 км-ден 5-15 км және одан да тереңде жатады. Ол газ тәрізді көмірсутектерімен бірге түзіліп, бірге жүреді. Сондықтан

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖҰМЫРТҚА МЕН СҮТТЕН ЖАСАЛҒАН СІЛІКПЕ

...

Қантқа қосып араластырылған жұмыртқаның сары уызы қайнатылған жылы сүтпен бірте-бірте ерітіліп, ыстың суға қойылады да, ұдайы араластырыла отырып, аздап қоюландырылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МАРҚАКӨЛ ҚОРЫҒЫ

...

1976 жылы 4 тамызда Марқакөл қорығы ашылды. Марқакөл қорығы Оңтүстік Алтай алқабы мен Марқакөл табиғатын қорғау үшін құрылған. Негізгі мақсаты - ормандарды, өзендер мен сұлу көлдерді табиғи қалпында сақтап қалып, онда өмір сүретін терісі бағалы жануарлард

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНДА КӨНЕ МЕТАЛЛУРГИЯ ӨНДІРІСІ

...

Қазақ даласында көне заманның өзінде-ақ металлургия өндірісінің кеңінен дамуы осынау байтақ көшпелілер өңірінде кең тараған жануарлар стиліндегі өнер туындыларының дүниеге келуіне де себепші болды.

ТОЛЫҒЫРАҚ »