UF

АЙДЫ КЕМІРІП ҚОЙҒАН ҚАЙ МЫҚТЫ?

Категориясы: Ғарыш


Баяғы замандардан бері адамдар көктегі Айдың неге кейде толып, дөп-дөңгелек боп тұратынын, ал кейде кеміп, жартысы ғана қалатынын, тіпті, жұқарып орақтай ғана болып көрінетінін білгісі келген. Себебін таба алмаған, сондықтан да әр түрлі ертегілер шығарған.

Ал қазір біз Ай деген - үлкен шар екенін, Жердің серігі екенін білеміз. Біздің Жерді айналып жүреді, бір рет толық айналып шыққанша 28 күн өтеді.

Айдың да Жер сияқты өзіндік сәулесі жоқ, оның Күн түсіп тұрған жағы ғана жарық болады. Жерге өзінің «күндізгі» жағымен карағанда, біз Айды толық көреміз, халық оны толған ай дейді, ал ғалымдар толық ай туды дейді.

Бір күн, бір түн өтеді... Ай өзінің Жерді айналған жолын жалғастыра береді, міне енді 7 тәуліктен соң оның жарық жағы бізге қырын келеді, яғни әңгелек қауын тура ортасынан қақ бөлінгендей, біз оның жартысын ғана көреміз.

Ай өз жолымен ары қарай самғай береді, күн озған сайын дөңгелек «қауын» жеміріліп, жұқара түседі,  «қабығы» - «с» әрпіне ұқсас орағы ғана қалады. Бұл - ескі ай. Ақыры, ол да жоғалады. Ай, әрине, ешқайда да кеткен жоқ, тек қазір бізге қараңғы «түн» жағымен қарап тұр, сондықтан да көрінбейді.

Ай жоқ кезде Жер бетіндегі түндер қап-қараңғы болады, бірақ бұл ұзаққа созылмайды, арада екі-үш күн өтер-өтпесте аспанда сызылып тағы да орақ сәуле көрінеді. Тек бұл жолы ескі айдың «с» таңбасы теріс айналып кеткен, тура әжеңнің күміс сырғасы сияқты асылып тұр, бұл - жаңа ай туды деген сөз. Енді жаңа ай күн озған сайын толыса береді, алдымен жарты табақ болады, содан соң, арада 2 апта өткенде дөп-дөңгелек, толған Айға айналады. Бірақ осы қалпында тұрып қалмайды, Ай өзінің келесі жаңа айналысын бастайды.

  Жарияланған-2016-09-09 21:02:06     Қаралды-2233

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҮСТІРТТІҢ ТАС МҮСІНДЕРІ

...

Еліміздің батыс бөлігіндегі Маңғыстау облысы аумағында орналасқан көтеріңкі, жазық келген Үстірт және оның кемерлерінің пішіндері адам қызығарлықтай. Дүние жүзінде теңдесі жоқ қыраттар мен кемерлер мыңдаған жылдар бойы жел мен судың әсеріне ұшырап, адам т

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТОҚАШ-ПАХЛАВА

...

Бұл - ішіне жаңғақ салып, май мен бал сіңірілген, ашытылған қамырдан жасалған тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

СҰЛЫ ҮЛПЕГІНЕН ЖАСАЛҒАН ҚУЫРМА

...

Май қантқа қосылып, хош иіс беретін заттармен бірге кастрюльге салынады, ағаш қалақшамен күңгірт тартқанша араластырылып, бірте-бірте бір жұмыртқадан қосып отырылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КҮН НЕЛІКТЕН ЫСТЫҚ?

...

Алау сөніп қалмас үшін оған үнемі құрғақ бұта немесе шөпшек салып тұру керек. Мұны жұрттың бәрі біледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАМЫР ҚОСЫП ПІСІРІЛГЕН АЛМА

...

Жуылған, өзегі алынып, қабығы аршылған алма қалыңдығы 0,5 сантиметр етіліп, дөңгелектеліп кесіледі де үстіне қант себіледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ГРАВЮРА ҚАЛАЙ ЖАСАЛАДЫ?

...

Гравюра - бетін белгілі бір өрнек салынған ағаш тақтайдан көшірілген бедер сурет. «graver» - французша бірдеңені ою, нақыштау деген сөз.

ТОЛЫҒЫРАҚ »