UF

БІЗДІҢ АТА-БАБАЛАРЫМЫЗ НЕМЕН ЖУЫНҒАН?

Категориясы: Тарих


Күнде таңертең өзімізді жуамыз, қолымызды күніне бірнеше рет сабынмен жуамыз және ата-бабаларымыз немен жуынғанын ойламаймыз.

Заманауи сабын, сусабын және әртүрлі жуғыш заттарды ойлап тапқанға дейін адам табиғаттың бергенін пайдалануды үйренді. Бұл жоғары беттік белсенділігі бар заттар немесе жоғары адсорбциялық қасиеттері бар табиғи қосылыстар болды.

Ежелгі уақытта Ресейде ең көп таралған жуғыш зат сілті болды. Оны дайындау үшін күл пайдаланылды. Оның құрамында көптеген карбонат және калий иондары бар. Олар сулы ерітіндіде сілтілі (сабынды) орта жасайды және суды жұмсартады. Шырша күлі көктемгі немесе жаңбыр суымен құйылып, бір күнге қалдырылды. Содан кейін ерітінді сүзгіден өткізіліп, сумен сұйылтылған және шашты жууға арналған.

Ертеде құрамында күрделі құрамды қосылыстар – сапониндер бар өсімдіктер де кеңінен қолданылды. Олар судың беткі керілуін күрт төмендетеді және көбіктің пайда болуына ықпал етеді. Сабынның да осындай қасиеті бар. Сабындық қасиетіне байланысты бұл өсімдіктер сабын тамыры немесе сусабын деп аталды.

Сазды заттар көп жерде жуғыш зат ретінде пайдаланылды. Бұл балшықпен шашыңызды немесе матаны сүртіп, содан кейін ағынды сумен шаю жеткілікті болды.

Жерорта теңізінің дамыған қалаларында олар сабын жасауды біздің эрамызға дейінгі 1 ғасырда үйренген. Ол мал майын сілті концентратымен немесе содамен қайнату арқылы алынған.

Сабын Еуропаға 17 ғасырда келді. Бұл қымбат және қол жетімсіз өнім болды, ол аз мөлшерде шығарылды. 19 ғасырда дамыған нағыз сабын өнеркәсібі. Бұл маңызды жуғыш затты өнеркәсіптік өндіру процесі сілтілі ортада майлардың гидролизіне негізделген. Бұл жағдайда жоғары май қышқылдарының тұздарының қоспасы түзіліп, бөлінеді. Әрі қарай өңдегеннен кейін ол әртүрлі сабын түріне айналады.

  Жарияланған-2024-04-15 11:38:44     Қаралды-170

Мәлімет сізге көмек берді ма

БАДАМБУРА

...

Самса түрінде ішіне бадам салынған қамырдан жасалған тағам осылай аталады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ДЕРМЕНЕ

...

Дермене – биіктігі жарты метрге жететін, көп жылдық, жартылай бұталы өсімдік. Тамыры жуан, көптеген қосымша тамырлары бар.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚЫЗЫЛҚҰМ ӨҢІРІ

...

Қызылқұм өңірі - Әмудария (Өзбекстан) мен Сырдария (Қазақстан) өзендері аралығын алып жатқан құмды алқап. Басқаша айтқан-да, солтүстік-батысы Арал теңізіне, оңтүстік-шығысы Өзбекстандағы Зеравшан аңғары мен Нұратаға ұласады. Қызылқұм кұмды алқабының аудан

ТОЛЫҒЫРАҚ »

Германияда қоғамдық көліктің ерекше түрі бар

...

Вупперталь аспалы жол —Вуппертал қаласындағы (Германия) қоғамдық көліктердің бір түрі, ол 1901 жылдың 1 наурызында шығарылған

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ӘЛЕМНІҢ ЕҢ ӘДЕМІ БАҚТАР МЕН САЯБАҚТАР

...

Әлемнің ең әдемі бақтар мен саябақтар виртуалды қыдыруға шақырамыз:

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БҰЖЫ - ТІЛ ҮЙІРЕР ДӘМДІ АС

...

Жаңа сойылған малдың іш майы, өкпе–бауыр, ішек–қарны, етті мүшелегенде түскен кесінді еттер ұсақтап туралады (қазіргі кезде ет тарқыштан өткізіледі).

ТОЛЫҒЫРАҚ »