UF

ИКОНА ЖАСАУ ӨНЕРІ

Категориясы: Өнер


 

Владимир тәңіранасы. ХІІ ғ.

Куликов даласында татарлар орыс әскерінің тегеурініне шыдай алмай, тырағайлап қаша жөнелді. Сан ғасырдан бері еңсесін көтере алмай келе жатқан Русь еркіндік алды. Жұрт монғол-татар үстемдіғімің дәурені өткеніне енді-енді көздері жете бастады. Москва Кремлінде Успен, Благовещен, Архангель соборларының ақшаңқан ғимараттары бой түзеді. Оларды әшекейлеуге орыс, грек, итальян шеберлері шақырыла бастады.

Сол дәуірде орыстың тамаша суретшісі Андрей Рублев өмір сүрген.

Ол кезде суретшілердің көбісі сияқты Рублевта монах болатын. Ол Москва түбіндегі Загорск қаласының қасындагы Троицк Сергиев монастырінде бүкіл жастық шағым өткізді. Сурет салу өнеріне де сонда үйренді.

Андрей Рублев Троице-Сергиев монастырінен Москвадағы Андроников монастыріне ауысты. Қазір онда Рублев атындағы музей бар.

Дарынды суретші Кремльдегі Благовещенск соборын әшекейлеуге шақырылды. Мұнда атақты грек суретшісі Феофан Грек және Городцаның орыс шебері Прохор жұмыс істеп жүрген-ді. Рублев те солардың қасына қосылды. Ол кезде Россияда тек шіркеулік бейнелеу өнері ғана бар болатын. Суретшілер өз өнерін тек шіркеу ғимараттарын әшекейлеу мен икона жасауға ғана жұмсайтын.

Икона - діни мазмұндағы сурет. Ол жұмыртқаның сары уызын қосып әзірленген арнайы бояулармен ағаш тақтайларға салынатын. Суретшілер онда періштелер мен әулиелерді, діни аңыздардағы көріністерді, кейде тарихи оқиғалар мен шайқастарды бейнелейтін. Мәселен, Третьяков галереясында XV ғасырда жасалған, суздальдықтар мен новгородтықтардың соғысын бейнелейтін икона сақталған. Иконалардағы әулиелердің көбі қарапайым орыс адамдарына ұқсайды.

Иконалар үлкен соборлардың да, кішкентай шіркеулердің де негізгі әшекейі болып есептелетін. Зәулім ғимараттарды әшекейлеуге сол заманның ең атақты суретшілері шақырылатын. Бірақ, көптеген иконалар бізге аты жетпеген беймәлім халық шеберлерінің қолынан шыққан.

А.Рублев (1360-1430 жж. шамасы) "Троица"

Рублевтың ең тамаша шығармасы - «Троица». Ол көне заманғы кәрия Авраамға бейтаныс жолаушы боп келетін үш періште туралы діни аңыздың негізінде салынған. Рублевтың бейнелеуінде - періштелер стол басында отырған үш жасөспірім жігіт. Қанаттары алтын түстес, киімдері күмісше жалтыраған жасыл, көгілдір, күлгін түсті. Ортадағы періштенің шапанын Рублев сол кездегі ең қымбат ашық көк бояу ляпис - лазурьмен бояпты. Ол ішкі қызыл күрең киімдермен келісті үйлесім тауып тұр. Рублевтың «Троицасынан» нәзіктік пен жым-жырт тыныштық лебі өседі, оның бояулары айқын да ажарлы.

Рублевтың көптеген шығармалары құрып кеткен, ал біздің дәуірімізге дейін жеткендері орыс өнерінің мақтанышына айналып, көздің қарашығындай күтіп сақталуда. Андрей Рублевтың туғанына алты жүз жыл толу мерекесін бүкіл дүние жүзі түгел атап өтті.

 

Каменева Е. Кемпірқосақтың түсі қандай? -Алматы: Өнер, 1981. -168 б.

 

  Жарияланған-2016-11-03 17:13:55     Қаралды-2737

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҚАРҒАЛЫ КЕНІШІ

...

Археологтар 1939 жылы Алматы маңындағы Қарғалы шатқалынан көнеден қалған казына тапты. Бұл жерден 300-ге жуық алтынмен апталып, асыл тастар орнатылған, ғажайып өрнекті бұйымдар шықты. Табылған заттардың ішінде қосөркешті түйе мүсінделген сақина, адамды ке

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛТЫНБЕК ТАПҚАН АЛЫП САҢЫРАУҚҰЛАҚ

...

2009 жылы шілде айында Қазақстанның халық артісі, әрі сазгер Алтынбек Қоразбаев Алматы облысы Райымбек ауданына қарасты Шалкөде жайлауын аралап жүріп алып саңырауқұлақ тауып алады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЕЛІК

...

Еліміздің солтүстік-батыс, солтүстік, орталық, шығыс бөлігіндегі және Тянь-Шаньнан Алтайға дейінгі тау етегіндегі орман, тоғайларда кездесетін сымбатты жануарлардың бірі - елік. Мүйізі тармақталып келген, қазан - қараша айларында түсіп, сәуір айында жаңад

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БАКУ ПАХЛАВАСЫ

...

Бұл тоқаш қамырынан жасалатын тағам. Формасы қиғаш төрт бұрышты, ішіне алты қабат жаңғақ салынған және қант-бал шырыны сіңірілген.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ҚАРАҚАТ ЖӘНЕ ТОШАЛА ТҮРЛЕРІН ӨСІРУ, ОЛАРДАН ӨНІМ АЛУ

...

Қарақат (смородина) пен тошала (крыжовник) бұталы өсімдіктер болып есептеледі. Бұлардың атпа тамырлары болмайды. Негізгі түбінен көптеген шыбықтар өседі. Шыбықшалар түпке жақындаған сайын көп болса, соншалықты берік болып өседі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАҢҒЫРЫҚ ҚАЙДА ТЫҒЫЛҒАН?

...

Шынында да, қызық, біздің ормандағы, таудағы, бос бөлмедегі айқайымызға құдды мазақ қылғандай қайталап үн қататын кім?

ТОЛЫҒЫРАҚ »