UF

СУПЕРҚАП ДЕГЕН НЕ?

Категориясы: Өнер


 

Біздің алдымызда кітап жатыр. Ең алдымен оның мұқабасы көзімізге түседі. Оның қатты да, жұмсақ та болуы мүмкін. Жұмсақ мұқаба жәй қағаздан жасалады. Ежелгі кезде мұқабалар сыртына алтын жалатқіш сафиян былғарыдан жасалады екен.

Өте құнды кітаптардың мұқабасы металл тиекшелермен бекітіліпті.

Кейбіреуінің бұрыш-бұрышы беріктік үшін әлгіндей металл тақташалармен көмкеріліпті.

Осы заманғы кітаптарда кейде мұқабаның сыртына сурет салынып, шығарманың, автордың аты-жөні жазылған қағаз қап кигізіледі, ол суперқап деп аталады.

Енді кітапты ашып көрейік. Сол жақта - мұқабаның ішкі жағы, оң жақта - кітаптың бірінші беті. Бір-бірімен жалғасып тұтас жатқан осы екі парақ форзац аталады. Дәл осындай форзац кітаптың аяқ жағында да болады. Оған сурет салынуы да мүмкін, сурет салынбай бос жатуы да мүмкін.

 

Тағы да бір бетті ашып көрейік. Сол қол жағында - фронтиспис, оң қол жағында - титул.

Бұл не деген сөздер?

Фронтиспис - кітаптың ең басты мазмұнын ашатын сурет. Оның орнына кейде жазушының өз портреті берілуі де мүмкін.

Ал, титулге кітаптың аты, қай баспада басылғаны көрсетіледі.

Егер кітап бірнеше бөлімнен тұратын болса, әрқайсысының алдына шмуцтитул деп аталатын дербес титул беріліп, тараудың аты не рет саны көрсетіліп, сурет салынады.

Кейде әр тараудың басына шағын сурет салынады, оны беташар сурет - заставка деп атайды, ал соңында да сурет ұшырасса, оны тиянақ сурет - концовка деп атайды.

Кітаптың тартымды боп шығуы жазушымен қоса, суретшінің де еңбегіне байланысты болғандықтан, ол тек әдебиеттің ғана емес, бейнелеу өнерінің де туындысы боп саналады.

Каменева Е. Кемпірқосақтың түсі қандай? -Алматы: Өнер, 1981. -168 б.

 

 

 

 

  Жарияланған-2016-11-14 15:12:17     Қаралды-2449

Мәлімет сізге көмек берді ма

ШАРИКТІ ҚАЛАМҒА ШАРИК НЕ ҮШІН ҚАЖЕТ?

...

Әлемдегі алғашқы автоқаламды ойлап тапқан... египеттіктер екен.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АСТРАХНУЛИ (ЧАК-ЧАК)

...

Қамырдан жасалып, жіңішке кеспе түрінде кесілген, қайнап жатқан майға құырылған және кәдімгі ара балына пісірілген кәмпитті шығыс халқы осылай атайды. Құырып болғаннан кейін ыдыста май қалдығы қалады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТІРІ «МҰРАЖАЙҒА» АЙНАЛҒАН АҒАШ

...

Бұл ағашты алғаш рет 1690 жылы байқап көңіл аударған Жапониядағы голландия елшісі дәрігер Е.Кемпфер болған. Е.Кемпфер байқап қана қоймай, 1712 жьшы толық сипаттап «гинкго» - деп атаған. «Гинкго" - жапон тілінде «күміс жеміс» - деген мағынаны білдіреді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ШЕЛПЕК НАНЫ

...

Бұл - дөңгелек, шет жақтары қалың, ортасы жұқа, үстінен әр жері тесілген, салмағы 0,2 килограмм тағам.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

МОНУМЕНТТІК БЕЙНЕЛЕУ ӨНЕРІ

...

Белгілі бір архитектуралық құрылысты ішкі жағынан не сыртңы жағынан безендіріп тұратын орасан зор көлемді шығармаларды монументтік бейнелеу өнері туындысына жатқызамыз.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

БЕСШАТЫР ЕСКЕРТКІШІ

...

Бесшатыр - көне қорымдар тобы, сақ дәуірінің аса ірі ескерткіштерінің бірі. Ол Жетісу өңіріндегі Желшағыр тауының бөктерінде орналасқан. Бесшатыр қорымының құрамында 31 оба бар. Бұл ескерткіш б.з.б. VI -V ғасырларға жатады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »