UF

АТ САЙЫСЫ

Категориясы: Спорт


АТ САЙЫСЫ - спорттың бір түрі. Қазақ халқында Ат сайысына жататын бәйге, ат омарластыру, аударыспақ, жорға жарыс, көкпар, күміс алу, қыз қуу, қыз жарыс, сайысу т.б. ойындар бар. Ұлттық ойындардың басқа түрлері сияқты Ат сайысы ерте кезде тек жиын тойларда ғана ойнайтын. Ат сайысы қазан төңкерісінен кейін спорт түріне еніп, жүйелі дами бастады. 1920 жылдары республикамызда үйірме, секциялар ашылып, кейіннен Ат сайысы үлкен жарыстардың бағдарламасына енгізілді. Ат сайысы негізінен классикалық және ұлттық болып бөлінеді. Классикалық Ат сайысы олимпиадалық ойындар бағдарламасына кіретін дүние жүзі халықтарының көбіне ортақ ойындар жатады. Мысалы, кедергіден өту, үш сайыс (мәнерлеп жүгірудің жоғары мектебі), тачанка (екі дөңгелекті жеңіл жеңіл арба айдау) т.б. Ат сайысының бұл түрінен 1963 жылы Бүкіл одақтық жарыстардың бағдарламасына енгізілді. Сол жылы Ат сайысы ұжымшар, кеңшар және жылқы заводтарының Бүкіл одақтық жарысы болып өтті. Онда Ат сайысының ат жарыс, көкпар, қыз қуу, қыз жарыс, сайысу сияқты түрлері болды. Қазақстан жыл сайын әр түрлі мерекелік құрметіне ұйымдастырылған спартакиаданың бағдарламасына Ат сайысының кеңінен өркендеуіне байланысты, ат жарыс, жорға жарыс, қыз жарыс, көкпар және сайысудан разрядтық нормалар тапсыру жүйесі жасалып, жарыс өткізулің жаңа ережесі бекітілді. Спорттың бұл түрімен шұғылданушылар сайыс кезінде аттың күшін дұрыс пайдалана білу, қажетті жерде ат басын тежей отырып, әр қилы кедергілерден мұдіртпей өткізе білуі қажет. Сайысқа түсетін аттар күн ілгері жаратылады.

  Жарияланған-2019-10-31 12:19:08     Қаралды-3577

Мәлімет сізге көмек берді ма

ҚҰРАЛАЙ СҰЛУ БЕЛГІСІ

...

Қазақ поэзиясының жұлдызы Иса Байзақовтың «Құралай сұлу» атты поэмасы бар. Бұл поэмада Құралай сұлудың қайғылы да қасіретті тағдыры суреттеледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АЛМАДАН ЖАСАЛҒАН КӘМПИТ

...

Піскен алмалар жуылып, шағын бөліктерге бөлінеді, кастрюльге салынып, үстіне аздап су құйылады да үздіксіз араластырыла отырып, қайнатылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ДӘСТҮРЛІ ТӘТТІ ТАҒАМДАР

...

Табаға 3-4 сантиметр қалыңдықта ұн салынады да, духовкаға немесе газ плитасына қойылып, шала қуырылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖЕМІС ШЫРЫМДАРЫНАН ЖАСАЛАТЫН ҚАЙНАТПАЛАР (варенье)

...

Қайнап жатқан суға қант салынады. Ол еріп кеткеннен кейін бөктірілген желатин қосылып, қайнағанша қыздырылады.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЖАҢҒАҚ-БАЛ КЕКСІ

...

Бал қантпен, жұмыртқамен, ұнмен араластырылып, төртке бөлінген грек жаңғағының дәндері және мейіз қосылады. Бұл масса алдын-ала май жағылып, дайындалған кекс формасына салынып пісіріледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АТҚАРАТЫН ҚЫЗМЕТТЕРІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ ЛАУАЗЫМДАР

...

Бітікші - көшірмеші, хатшы, іс жүргізуші адам. Бұл лауазымды орта ғасырлардағы Орталық Азия мемлекеттері қолданған. Кейде олар басшы қызмет те атқарған.

ТОЛЫҒЫРАҚ »