UF

АҢ-ҚҰСТАРДЫҢ ІШІНДЕ ТҮНГІ АҢШЫЛАР

Категориясы: Жануарлар


Тек жапалақ қана емес, мысық, күзен, түлкі, қасқыр сияқты басқа да жануарлар өз кемдерін түнде аулайды.

Аң-құстардың ішінде түнде жапалақ пен үкіден артық көретіні жоқ. Көздері ерекше үлкен болғандықтан да болмашы жарықтың өзі олардың назарынан қаға беріс қалмайды. Қаншама қараңғы деген түннің өзі бозамық сәулесіз болмайды. Біз кейде түнді көзге түртсе көргісіз тас қараңғы жеп жатамыз: Ондай түндері көзімізге байқала бермейтін болар-болмас жарықтың өзі жапалақ үшін жетіп артылады. Ал керісінше, жапалақтың жарық сезгіштігі ерекше көздері үшін күн сәулесі тым жарық әрі жайсыз. Сондықтан да бұл құстар күндіз тығылып жатады.

Түнде жем аулап жүрген жапалаққа құлағының да тигізер көмегі мол. Жемі жақын жерде тұрса, әрине, көре қояды. Ал алысырақ, бұтаның ішінде тұрса ше? Мұндайда ол құлағына сенеді. Құлағы алыстағы тышқанның журген дыбысын естіп қояды. Жапалақ дыбыс арқылы жемі мен арадағы қашықтықтың қанша екенін де, жемінің қай бағытта тұрғанын да біле қояды да, дыбыс арқылы олжасының дөп үстінен түседі. Мысықтардың да есіту қабілеті өте жақсы жетілген. Олар да түнде жақсы көреді.

Егер жапалақ титтей жарық кірмеитін терең үңгірге тап болса, түкті де айыра алмас еді. Есесіне, тас қараңғы үңгірде еркін тіршілік ететін мақұлық бар. Ол - жарғанат. Жарғанат түнде ұшып шығып, маса, қоңыз, көбелектерді аулайды. Қараңғыда ағаш бұтақтары арасынан бір жапырағына да тиіп кетпей, зулап, ұшып өте береді. Жарғанат үшін көреген көздің қажеті де жоқ.

Олар ұшып жүріп үздіксіз шиқылдаумен болады. Бірақ шиқылдарының нәзіктігі сондай, адам құлағына шалына бермейді. Бұл дыбыс кез келген затқа соғылып, жаңғырығып кері қайтады. Жарғанат өз шиқылының жаңғырығын бірден естиді. Ол шиқылдап ұшып келе жатады. Қарсы алдында бұтак бар. Бұтаққа келіп соғылған дыбыс жаңғырығып, кері қайтады да, жарғанаттың құлағына шалынады. Құлағы: «Тез бұрыл!» - деп сыбырлайды жарғанатқа. Жарғанат төңірегінде қандай заттар тұрғанын, қай жерде тұрғанын көріп әуре болмай-ақ, құлағы арқылы есітіп біледі.

  Жарияланған-2016-09-16 17:29:46     Қаралды-5359

Мәлімет сізге көмек берді ма

ЖАҢҒАҚ ДӘНІ САЛЫНҒАН ҚУЫРМА

...

Өсімдік майынан, қанттан, жаңғақтан, ұннан және цедра мен жарты лимонның шырыны қосылып қамыр иленеді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТАЙГА – ЖАСЫЛ МҰХИТ

...

Орманның өзі әр түрлі: шырша, қарағай, самырсын өсетіндерін - қылқан жапырақты, ал қайың, көк терек, жөке өсетіндерін жапырақты орман дейді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

КЕСУ ҚАРУЫ

...

Кесу қаруының ертеде қолданылған екі жүзді, түзу келген түрі - «семсер». Ал сыртына қарай иіліп, кайқы келген бір жүзді кару «кылыш» деп аталады. Қылыштың өте қайқы болып келетін «наркескен», ұшы екіге айырылатын «зұлпықар», шапқанда ауыр болу үшін басы ү

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ЛИМОН ЖӘНЕ МАНДАРИН НУГАСЫ (II түрі)

...

Бұл - шайқалып көпіршітілген белокты кейіннен көбік түзгіште қант-сірне шырынымен қосып тағы көпіршітілген, жаңғақ және хош иісті заттар салынған тағам. Өндіріс кезінде қалған кесінділерінің шикізаты үшін өз салмағының 15-20 процентінен аспайтын мөлшерде

ТОЛЫҒЫРАҚ »

АХМЕТ БАЙТҰРСЫНҰЛЫ (1873-1938)

...

Ахмет Байтұрсынұлы Қостанай облысы Торғай өңіріндегі Сарытүбек деген жерде туған. Ол жасынан зерек, сергек болып өседі. Ауыл молдасынан сауатын ашады. Он үш жасында жетім қалып, тағдырдың талқысын көп көреді.

ТОЛЫҒЫРАҚ »

ТІКЕН ЖИДЕДЕН (ТОШАЛА) НЕ ІСТЕУГЕ БОЛАДЫ?

...

Тошала шілде-тамызда піседі. Тошаланы тұқымымен, өркен кесінділермен, өркенді сулатып топыраққа тигізіп, шетін ылғал топырақпен көміп қою жолымен көбейтіледі.

ТОЛЫҒЫРАҚ »